విషయానికి వెళ్ళండి
శ్రీమతే రామానుజాయ నమః
← ఆళవందార్

చతుశ్శ్లోకీ

ఆళవందార్ రచన · సంస్కృతం · 4 శ్లోకాలు

శ్రీమన్నారాయణుని దివ్య దేవేరి అయిన శ్రీ మహాలక్ష్మి వైభవాన్ని కీర్తించే నాలుగు శ్లోకాల చిన్న స్తోత్రం.

1234

శ్లోకం 1

కాంతస్తే పురుషోత్తమః ఫణిపతిః శయ్యాసనం వాహనం వేదాత్మా విహగేశ్వరో యవనికా మాయా జగన్మోహినీ ।బ్రహ్మేశాదిసురవ్రజః సదయితస్త్వద్దాసదాసీగణః శ్రీరిత్యేవ చ నామ తే భగవతి బ్రూమః కథం త్వాం వయమ్ ॥

అర్థం

సమస్త కళ్యాణ గుణాలతో నిండిన ఓ శ్రీ మహాలక్ష్మీ, నీ ప్రియుడు సాక్షాత్తు పురుషోత్తముడైన శ్రీమన్నారాయణుడే. సర్పరాజైన ఆదిశేషుడు నీకు పాన్పు, ఆసనం; వేదమే శరీరంగా గల గరుత్మంతుడు నిన్ను మోస్తాడు; లోకానికి సత్యాన్ని కనబడనీయకుండా మోహింపజేసే ప్రకృతి శక్తి నీకు తెరగా వేలాడుతుంది; బ్రహ్మ, శివుడు మొదలైన దేవతలందరూ తమ భార్యలతో కలిసి నీకు సేవకులుగా, పరిచారికలుగా కాచుకొని ఉంటారు. నీ పేరే శ్రీ. ఇంతటి మహిమ గల నిన్ను స్తుతించడానికి మా వంటివారికి మాటలు ఎలా దొరుకుతాయి?

శ్లోకం 2

యస్యాస్తే మహిమానమాత్మన ఇవ త్వద్వల్లభోఽపి ప్రభుః నాలం మాతుమియత్తయా నిరవధిం నిత్యానుకూలం స్వతః ।తాం త్వాం దాస ఇతి ప్రపన్న ఇతి చ స్తోష్యామ్యహం నిర్భయః లోకైకేశ్వరి లోకనాథదయితే దాంతే దయాం తే విదన్ ॥

అర్థం

నీ మహిమకు అంతు లేదు; అది తన స్వభావం చేతనే ఎల్లప్పుడూ భగవంతునితో సంపూర్ణ సామరస్యంలో ఉంటుంది. నీ ప్రియుడు, సర్వేశ్వరుడు అయిన పెరుమాళ్ కూడా తన మహిమను కొలవలేనట్లే, నీ మహిమ ఎంత వరకు వ్యాపించిందో కొలవలేడు. అయినా నీవు ఎంత దయామయివో నాకు తెలుసు కాబట్టి, కేవలం నీ దాసునిగా, నిన్ను శరణు పొందినవానిగా ఏ భయమూ లేకుండా నిన్ను స్తుతిస్తున్నాను. ఓ సకల లోకాలకూ ఏకైక రాణీ, లోకనాథునికి అత్యంత ప్రియమైనదానా, ఓ ఓర్పుగలదానా, సౌమ్యురాలా!

శ్లోకం 3

ఈషత్త్వత్కరుణానిరీక్షణసుధాసంధుక్షణాద్రక్ష్యతే నష్టం ప్రాక్తదలాభతస్త్రిభువనం సంప్రత్యనంతోదయమ్ ।శ్రేయో న హ్యరవిందలోచనమనః కాంతాప్రసాదాదృతే సంసృత్యక్షరవైష్ణవాధ్వసు నృణాం సంభావ్యతే కర్హిచిత్ ॥

అర్థం

నీ కటాక్షం లేని కాలంలో మూడు లోకాలూ నాశనమై పోయాయి. ఇప్పుడు నీ కరుణాదృష్టి అనే అమృతంలోని ఒక చిన్న బిందువుతోనే మళ్లీ ప్రాణం పోసుకుని, అవి రక్షింపబడుతూ అంతులేకుండా వర్ధిల్లుతున్నాయి. కమలనయనుడైన స్వామి హృదయానికి ప్రియమైన ఆమె అనుగ్రహం లేకుండా ఎవరికీ ఏ మేలూ కలుగదు, అది లౌకిక ఐశ్వర్యం గానీ, ఆత్మ తనను తాను అనుభవించే ఆనందం గానీ, శ్రీమన్నారాయణుని సొంత ధామానికి చేర్చే మార్గం గానీ. అందుకే సంప్రదాయం ఆయనను ఆమె ద్వారానే ఆశ్రయిస్తుంది: మనల్ని ఆయనకు సిఫారసు చేసే పురుషకారం ఆమెయే.

శ్లోకం 4

శాంతానంతమహావిభూతి పరమం యద్బ్రహ్మ రూపం హరేః మూర్తం బ్రహ్మ తతోఽపి తత్ప్రియతరం రూపం యదత్యద్భుతమ్ ।యాన్యన్యాని యథాసుఖం విహరతో రూపాణి సర్వాణి తాని ఆహుః స్వైరనురూపరూపవిభవైర్గాఢోపగూఢాని తే ॥

అర్థం

హరికి ప్రశాంతమైన, అనంతమైన, వైభవంతో నిండిన ఒక పరమ స్వరూపం ఉంది; దానినే శాస్త్రాలు బ్రహ్మం అని పిలుస్తాయి. దానికంటే కూడా ఆయనకు ప్రియమైన, అద్భుతమైన, కంటికి కనిపించే దివ్య రూపం ఉంది. ఇంకా లోకంలో తన లీలను సాగిస్తూ, తన ఇష్టానుసారం ఆయన ఎన్నో ఇతర రూపాలను ధరిస్తాడు. ఈ ప్రతి రూపంలోనూ నీవు ఆయనకు తగిన రూపాన్ని, వైభవాన్ని ధరించి ఆయనను గాఢంగా ఆలింగనం చేసుకుని ఉంటావని, అందువల్ల శ్రీ మహాలక్ష్మి ఎన్నడూ ఆయన నుండి వేరుకాదని జ్ఞానులు చెబుతారు.

పాఠాన్ని GRETIL, Wikipedia, sanskritdocuments.org, sadagopan.org, koyil.org, acharya.org తో శ్లోకం శ్లోకంగా సరిచూశాము. అర్థాలు పాఠకుడికి సహాయంగా ఇచ్చిన సరళమైనవి; పఠనాన్ని అధ్యాపకుల దగ్గర నేర్చుకోండి.

ఇవి పాఠకులకు సహాయపడే చిన్న పరిచయాలు; ఈ గ్రంథాలను తమ ఆచార్యుల వద్ద అధ్యయనం చేయడమే ఉత్తమం.

ఈ గ్రంథం గురించి శ్రీ పాదుకను అడగండి →

← ఆళవందార్